I refuse to accept things
becoming history ¹

There is never a before nor after. There is always now. History is a vivid presence, triggered by the gesture of attention.

The solo exhibition of Natalia Szostak comprises the works from several series and creative periods: Forest Scenes, Extraction, Heritage/Kin. Visuals and objects are presented in an original, achronological order. The past exists through the present, (because) the present day carries codes of memory, embodied by the perceiving subject. Art becomes an instrument of understanding, examining oneself and one’s biography, which transcends personal experience.

The artist relates to the concept of autofiction, which tends to exempt from the duty of factual reality. There is no single truth, there are multiple stories. The obsessive gesture of creating, transcribing and archiving is a life-giving act of constructing one’s own identity; taking over the narrative, attempting to self-determine the current of one’s own life, the flow of lymph, blood and genes.²

Szostak calls as witnesses her ancestors, organic matter, naturalia, medical artefacts. The artist’s loved ones, including she-dog Kuna, by taking part in the daily creative work enter the painting’s aura and actively constitute its content.

The work Phantom introduces the exhibition, planting the rhizome of meaning into the body of the display. A mirror stands before us, smashed into hundreds of pieces, which the artist has painstakingly collected and reassembled. It emerges as a symbol of history – always a part of a whole and in itself a sum of its parts. It is complete, and at the same time an impossible puzzle. Occurred and still happening. The act of reflecting (in oneself, in a painting, in a mirror) is composing oneself, always unfolding anew, here and now.

A story is therefore always a fragment, a piece of the rhizome. Non-hierarchical, organic, inter-species order of the present, which grows and fades, entwines and burgeons. A force which conditions life and the meanings woven into it.

The rhizome is tangled and ever expanding, combines opposites and elements, characters and events. The narrative axis of the exhibition is grounded in the multi-threaded, long-standing dialogue between the artist and the curator. The themes of the exhibition interlace with the content of the book Eyes of the Painting, premiering alongside the show. In the collection of essays, Kiedrowicz delves into Szostak’s work, going beneath the surface of the image, flowing down the stream of rhizomes coiling around the subterranean bulbs, fleeting meanings.

The activity of the perceiving subject is the condition of experience. Water soothes and unites with supraspecies, bodily, eternal memory. Fire cleanses and births its own fruit.

full curatorial text > exhibition map

curator: Agata Kiedrowicz
production: Bartosz Nowak

photo: Monika Szalczyńska

Mosart

¹Natalia Szostak, San Francisco Bay Guardian 41, no. 29 (2007), 38.
²Agata Kiedrowicz and Natalia Szostak, Eyes of the Painting, Academy of Art in Szczecin, 2025, p.18.

I refuse to accept things
becoming history ¹ 
Natalia Szostak

Nigdy nie ma przed i po. Zawsze jest teraz. Historia jest żywo obecna, aktywuje ją gest uwagi.

Indywidualna wystawa Natalii Szostak skomponowana jest z prac pochodzących z kilku cykli i okresów twórczych: Scen leśnych, Ekstrakcji, Dziedzictwa / Krewnych. Wizualia i obiekty prezentowane są w autorskim, achronologicznym porządku. Przeszłość istnieje poprzez teraźniejszość, (bo) w chwili obecnej istnieją kody pamięci, ucieleśniane przez odczuwający podmiot. Sztuka staje się narzędziem rozumienia, przyglądania się sobie i swojej biografii, która wykracza poza jednostkowe doświadczenie.

Artystce bliskie jest pojęcie autofikcji, które niejako zwalnia z obowiązku faktograficznej realności. Nie ma jednej prawdy, są różne opowieści. Obsesyjny gest tworzenia, przepisywania i archiwizowania jest życiodajnym aktem stwarzania własnej tożsamości. Przejmowania narracji, próby samostanowienia nurtu własnego życia, przepływu limfy, krwi i genów.²

Na świadków własnego życia Szostak powołuje przodków i przodkinie, materię organiczną, naturalia, medyczne artefakty. Bliscy artystki, w tym suczka Kuna, uczestnicząc w codzienności tworzenia, wchodzą w pole oddziaływania obrazu, żywo konstytuują jego treść.

Wystawę otwiera praca Fantom, wprowadzająca znaczeniowe kłącze w ciało wystawy. Staje przed nami lustro rozbite na setki kawałków, pieczołowicie zebranych i złożonych ponownie w całość przez artystkę. Jawi się jako symbol historii, która zawsze jest częścią całości, i sama składa się z części. Jest kompletną, a zarazem niemożliwą układanką. Zaistniałą, a wciąż się wydarzającą. Akt przeglądania się (w sobie, w obrazie, w lustrze) jest komponowaniem siebie, rozgrywającym się zawsze od nowa, tu i teraz.

Opowieść jest więc zawsze fragmentem, częścią kłącza. Niehierarchicznego, organicznego, międzygatunkowego porządku teraźniejszości, który wzrasta i zanika, oplata i pączkuje. Jest żywiołem, który warunkuje życie i wplecione weń sensy.

Kłącze jest splątane i rozrastające się, łączy przeciwieństwa i żywioły, postaci i zdarzenia. Oś narracyjna wystawy ufundowana jest na wielowątkowym, długoletnim dialogu artystki i kuratorki. Ekspozycja spleciona jest wątkami z premierowo ukazującą się książką Oczy obrazu. W zbiorze esejów Kiedrowicz wnika w twórczość Szostak, wchodząc pod podszewkę obrazu, płynąc strumieniem kłączy oplatających podziemne bulwy, ulotne sensy.

Aktywność odczuwającego podmiotu jest warunkiem doświadczenia. Woda koi i łączy ponadgatunkową, cielesną, (od)wieczną pamięcią. Ogień oczyszcza i wydaje na świat własne owoce.

pełen tekst kuratorski > mapa wystawy

kuratorka: Agata Kiedrowicz
produkcja: Bartosz Nowak

foto: Monika Szalczyńska
Mosart

¹„Nie zgadzam się na to, by rzeczy stawały się historią” (tłum. własne). Natalia Szostak, „San Francisco Bay Guardian”, April 18–24, 2007, Vol. 41, NO. 29, s. 38.
²Agata Kiedrowicz, Natalia Szostak Oczy obrazu, Wydawnictwo Akademii Sztuki w Szczecinie, 2025,  s. 18

Room 0

 

Oczy obrazu|Eyes of the Painting

Mosart, Gorzów Wlkp.
27.09.2025

Książka „Oczy obrazu” powstała z potrzeby namysłu nad “naturą” obrazu. Opiera się na dialogu artystki i kuratorki, wielowątkowym przepływie doświadczenia i refleksji. Rozmowa staje się metodą wspólnej pracy i medium poznawczym, wyzwalającym impuls do zmian perspektywy, wniknięcia w tkankę sensów i znaczeń. Czuła i uważna wymiana zaowocowała treścią, która wykracza poza analizę twórczości artystki. Dotykając uniwersalnych aspektów egzystencji: straty, choroby, dziedzictwa, relacji z materialną, organiczną warstwą świata, staje się opowieścią o zmianie i jej akceptacji.
 
Na książkę składa się zbiór esejów skomponowanych zgodnie z ideą kłącza, o nielinearnej strukturze i gęstości znaczeń. Poszczególne rozdziały są autonomiczne, ale zarazem wynikają z siebie i łączą w kontekstowe bulwy, otwarte na nowe odczytania i interpretacje.

„Oczy obrazu” w doskonały sposób łączą wątki autobiograficzne, wnikliwą analizę twórczości artystki, namysł krytyczny oraz manifest artystyczny. Centralny wątek to nie tylko próba przeobrażenia traumy w sztukę – każde doświadczenie (ból, strata, choroba, migracja) znajduje swój materialny ślad w obrazie, przedmiocie, geście – ale także spokojna konstatacja na temat zmian, które są nieodłącznym elementem bytu. (...) Intrygujące, hybrydyczne łączenie języka eseju, poezji, dokumentu i notatnika artystycznego rozszerza odbiór twórczości Szostak, przesuwając namysł w stronę rozważań symboliczno-filozoficznych, gdzie dzieło nie jest ograniczone do konkretnego obiektu, ale stanowi wielozbiór zdarzeń, procesów i przeżyć.


Koncepcja i redakcja książki: Agata Kiedrowicz, Natalia Szostak
Tekst: Agata Kiedrowicz
Prace: Natalia Szostak
Recenzja naukowa: prof. dr hab. Elżbieta Jabłońska

Tłumaczenie: Aleksandra Bilińska
Korekta językowa: Monika Ples
Projekt graficzny i skład: Kaja Depta-Kleśta
Wydawca: Akademia Sztuki w Szczecinie

Finansowane ze środków Akademii Sztuki w Szczecinie
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Zrealizowano w ramach Stypendium Twórczego Miasta Szczecin

moderator spotkania: Bartosz Nowak
Mosart

fot. Kaja Depta-Kleśta